Türkçe

Kolombiya’da yeni barış anlaşması

Ekim ayındaki referandumda barış anlaşmasına ‘Hayır’ çıkmasına rağmen Santos hükümeti ve FARC “barış süreci”ni sürdürüyor.

Kolombiya’da yeni barış anlaşması

Kolom­biya devlet başkanı Juan Manuel San­tos ve FARC lid­eri Rodri­go Lon­doño, ya da Tim­o­çenko, Perşem­be günü ikin­ci bir barış anlaş­ması­na imza attı. Bu anlaş­ma ilkine göre daha sağ­da dur­sa da, Alvaro Uribe’nin başı çek­tiği sağ muhale­fetin talep ettiği temel değişik­lik­leri kap­samıy­or.

Bogota’da imza­lanan anlaş­maya göre, Kolom­biya Silahlı Devrim­ci Güç­leri (FARC) altı aylık bir sürede nihai olarak silah bıraka­cak ve örgütün yak­laşık 7,000 savaşçısı Kolom­biya poli­tik sis­tem­ine ente­gre olmak üzere bir poli­tik par­ti oluş­tu­ra­cak.

Kurşun­dan yapılmış bir kalem­le anlaş­mayı imza­layan San­tos, “Hep­imizi zihin ve kalbimizi açmaya ve barışa bir şans ver­m­eye dav­et ediy­o­rum”, şek­linde konuş­tu.

Santos ve emperyalizm açısından kazanım

Yeni anlaş­ma San­tos açısın­dan poli­tik bir zafer, zira ona referan­dum­da yaşadığı ağır hezimet­ten son­ra silk­in­me imkanı veriy­or. FARC strate­jisi açısın­dan da bir başarı­dan bahsedilebilir, zira örgüt uzun yıl­lardır silah bırak­mak ve “demokratik oyun”a dahil olmak­tan bahsediy­or.

Ancak temelde, söz konusu barış süre­ci Washington’ın bölgede güt­tüğü poli­ti­ka açısın­dan önem­li bir kazanım. Epey bir süredir, Oba­ma yöne­ti­mi Latin Amerika’da tekrar “alan kazan­mak” amaçlı adım­lar atıy­or. Zira uzun yıl­lar boyun­ca ABD, bölgede etk­isi­ni kıs­men yitir­miş, kitlel­er nezdinde cid­di bir meşruiyet kay­bı yaşamış ve siyasi ve askeri açı­dan Ortadoğu’ya saplan­ması nedeniyle güç kay­bet­mişti.

ABD’nin Latin Amerika’da tekrar alan kazan­ma strate­jisinin bir ayağı, 50 yıl­dan uzun bir sürenin ardın­dan Küba’yla varılan, ilişk­i­leri yeniden tesis etme amaçlı anlaş­may­dı; bu anlaş­ma, Raul Cas­tro hüküme­tinin gerçek­leştirdiği kap­i­tal­ist reform­ları destek­liy­or. Ancak ABD aynı zaman­da Hon­duras ve Paraguay’daki gibi darbe süreç­leri­ni destek­le­di ve “insan hakları”nı savun­ma bahane­si adı altın­da Venezuela’nın dar­be­ci sağcıları­na destek ver­di.

Kolombiya’daysa, onlar­ca yıldır FARC’a karşı yürütülen kir­li savaşa “Kolom­biya Planı” kanalıy­la 10 küsur mil­yar dolar aktardık­tan ve örgüte bir dizi askeri tak­tik darbe vur­duk­tan son­ra, Wash­ing­ton Havana’daki müza­kere sürecine tam destek ver­di. Nobel Barış Ödülü’nün başkan Santos’a ver­ilme­si de tesadüf değil; Santos’un, mil­i­tarist Uribe başkanken ona savun­ma bakan­lığı yap­tığını unut­may­alım.

Bölgede­ki “ileri­ci” hükümet­lerin [Dil­ma Rouss­eff, Cristi­na Kirch­n­er…] ulus­lararası ekonomik kriz karşısın­da emekçilere ve halk kes­im­ler­ine kemer sık­ma poli­tikası day­at­ması ve ardın­dan güç kay­betmesin­den son­ra, geçtiğimiz yıl hem Arjantin’de hem de (bir par­la­men­to darbe­siyle) Brezilya’da neolib­er­al sağ ikti­dara gel­di. Yakın­da göre­vi devre­de­cek olan Oba­ma yöne­ti­mi, yeni başkan Don­ald Trump’a Amerikan emperyal­iz­mi açısın­dan çok daha elver­işli bir tablo bırakıy­or.

Halkın çıkarlarından uzak bir anlaşma

“Barışı inşa etmek” ve “şid­dete son ver­mek” gibi hoş cüm­lel­er­le bezeli olan ve Timoçenko’ya göre “ide­olo­jik, poli­tik veya vic­dani pozisy­on­lar içer­meyen” yeni anlaş­ma, sömürülen ve ezilen kes­im­lerin her­han­gi bir talebine çözüm getir­miy­or. Örneğin tarım toprak­larının yabancı şir­ketlere satışının dur­du­rul­ması ve köylülere dağıtıl­ması, paramiliter güç­lerin dağıtıl­ması, ya da geniş kır­sal alan­ların ordu tarafın­dan mil­i­ta­riza­sy­onunun dur­du­rul­ması gibi konu­ları içer­miy­or.

Bilakis anlaş­ma, halen FARC kon­trolün­de­ki toprak­lar­da bulu­nan doğal kay­nakların emperyal­ist tekeller ve yer­li büyük ser­maye tarafın­dan işletilmesinin önünü açıy­or. Anlaş­manın “yatırım­lara hız kazandır­ması” ve “ekonomik büyüme sağla­ması” bek­lendiği ifade ediliy­or.

Bu çerçevede ABD’nin Kolom­biya hüküme­tine verdiği mily­on­lar­ca dolar­lık mad­di destek de değişmiy­or. Bilakis, “Kolom­biya Planı” “Kolom­biya Barışı” adı altın­da süre­cek ve sadece 2017’de 500 mily­on dolar­lık kay­nak aktarıla­cak.

Uribe’nin kısmi yenilgisi

Bu neden­le, Uribe lid­er­liğin­de­ki sağ muhale­fetin strate­jisi nihai başarı şan­sı­na sahip değil­di ‑her ne kadar Kolom­biya bur­ju­vazisinin en geri­ci sek­törün­den büyük destek görse de.

Ekim ayın­da­ki referan­dum­da ‘Hayır’ çık­masıy­la, Uribe bir­d­en müza­k­erel­erde kilit bir isim kon­u­mu­na yük­selmişti. Ancak kısa süre içinde bu ilk dal­ga kırıldı ve Uribe’nin FARC açısın­dan kab­ul edile­mez olan tale­p­leri ‑örgüt lid­er­lerinin hapsedilme­si ve örgütün poli­tik par­tiye dönüşmesinin engel­len­mesi- yeni anlaş­manın dışın­da bırakıldı.

Aynı şey Uribe’nin, anlaş­manın onayı için yeni bir referan­dum düzen­len­mesi yol­lu demago­jisi için de geçer­li oldu. Ekim’de hezimete uğrayan San­tos açısın­dan kab­ul edile­mez olan bu yeni referan­dum öner­isi plan­dan çıkarıldı. Önümüzde­ki haf­ta anlaş­ma San­tos kon­trolün­de­ki Kongre’ye gele­cek, buradan onay çık­ması­na kesin gözüyle bakılıy­or.

Gel­gele­lim Uribe Kolombiya’nın siyasi gele­ceği açısın­dan cid­di bir ağır­lık taşı­mayı sürdüre­cek. Referan­dum konusun­da hüküme­tle sürdürdüğü diyaloğu kopardık­tan son­ra Uribe yürüyüş çağrıları yap­tı ve “demokratik temy­iz” mekaniz­malarını dile getir­di. Uribe’nin bu çizgisinin anlaş­ma süreci­ni fren­leme­si pek mümkün görün­müy­or, çünkü yukarı­da bah­set­tiğimiz gibi anlaş­manın siyasi ve ekonomik temeli, Uribe’nin diz­gin­siz mil­i­ta­riz­min­den daha kuvvetli. Ancak hiç şüph­e­siz Kolom­biya sağının bir numar­alı ismi olan Uribe, rejim nezdinde önem­li bir alter­natif olarak kalmaya devam ede­cek.

Bu da sürecin geri kalan kıs­mı için oldukça önem­li: Anlaş­may­la gün­deme gele­cek bu çetre­filli temalar arasın­da, yanıltıcı bir isim taşıyan “köylü­lerin toprağa erişi­mi”, “uyuş­tu­ru­cu ticare­tine karşı savaş”, iç savaş sırasın­da gerçek­leşmiş suçların ceza­landırıl­ması için mahkemel­er kurul­ması, mağ­durlara tazmi­nat öden­mesi, mayın tem­i­zliği ve BM göze­ti­mi altın­da FARC’ın silah­sı­z­landırıl­ması yer alıy­or.

Ori­ji­nal metin

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.