Türkçe

Avrupa Sağı da Trump’lar Çıkarabilir

Avusturya’da başkanlık seçimi anketlerinde FPÖ önde. Fransa’da Marine Le Pen, Almanya’da AfD atakta: AB’nin krizi karşısında sağ, yeni “Trump” momentlerine hazırlanıyor.

Avrupa Sağı da Trump’lar Çıkarabilir

Avusturya’daki anketlere göre FPÖ (Özgür­lük Par­tisi) lid­eri Nor­bert Hofer, 4 Aralık’taki başkan­lık seçim­leri için en iddi­alı isim. Hofer, Yeşil­lerin adayı Alexan­der Van Der Bellen’in birkaç puan önünde görünüy­or. Mayıs ayın­da yapılan seçim­leri Van Der Bellen sadece 31,000 oy fark­la kazan­mış, ancak FPÖ’nün iti­razı üzer­ine anayasa mahkeme­si seçim­lerin tekrarı­na karar ver­mişti.

Yabancı düş­manı, göç­men karşıtı, İslam­o­fo­bik ve muhafaza­kar bir par­ti olan FPÖ, seçim anket­lerinde görülmedik bir çıkış sergile­di. 8.5 mily­on nüfus­lu bu Orta Avru­pa ülke­si, Avrupa’da kişi başı­na gelir düzeyi en yük­sek altıncı ülke: Bu açı­dan Almanya, Dan­i­mar­ka veya İsveç’ten önde. Aşırı sağın göç­men­lere karşı har­ladığı öfke, gelenek­sel bur­ju­va par­ti­lerin yozlaş­ması ve yıpran­ması sonu­cu, söz konusu par­ti görülmedik bir büyüme yaşıy­or.

Geçen haf­ta Oester­re­ich gazetesinde yayım­lanan bir ankete göre Hofer %53, Yeşil­lerin lid­eri ise %47’de görünüy­or. 2018 par­la­men­to seçim­lerinde bile FPÖ’nün oyların %33’ünü alması bek­leniy­or.

FPÖ söyle­mi Avru­pa aşırı sağının genelinde olduğu AB karşıtlığı­na dayanıy­or ve Brüksel’deki müess­es niza­ma yöne­lik saldırılar içeriy­or: Hofer bası­na, “Sınır­larımızı kon­trol etmeliy­iz. Avus­tu­rya geze­genin yarısının sosyal güvence­si ola­cak değil,” diy­or. Don­ald Trump’ın zaferi karşısın­da, FPÖ yöneti­ci­lerinden Heinz-Chris­t­ian Stra­che şöyle konuş­tu: “Gerek poli­tik sol gerek elitler bir kez daga seç­men­ler tarafın­dan sandık­ta ceza­landırıldı. Bu sevin­diri­ci bir durum, zira sağ halkın elinde.”

Avrupa’da Trump’ın zaferi­ni ilk kut­layan isimse Marine Le Pen oldu. Avru­palı anal­ist­lerin pek çoğu bugün­lerde göz­leri­ni Fransa’ya çevir­di, zira Mayıs 2017’deki başkan­lık seçim­leri­ni Ulusal Cephe (FN) kazanır­sa ben­z­er bir deprem daha yaşan­abilir. Le Pen’in ikin­ci tura kalması kesin gibi görünüy­or. Hol­lande lid­er­liğin­de­ki sosyal­istler dibe vur­muş olduğun­dan, Le Pen’in zaferi­ni engelle­mek adı­na muhafaza­kar sağcı Sarkozy’ye “ehven‑i şer” olarak oy isten­mesi muhtemel.

Le Pen, Twit­ter hesabın­da “Yeni ABD başkanı Don­ald Trump ve özgür Amerikan halkını tebrike eder­im” yazdı: Ayrı­ca ken­di­ni, Fransa’daki rakip­leri karşısın­da “kazanan kamp”ta kon­um­landırarak şöyle bir tweet attı: “Bu ABD seçi­minde Nico­las Sarkozy’den François Hollande’a herkes medya kanalıy­la Clinton’a destek açık­lamıştı.” Ve ekle­di: “Elitler halk­tan kopuk; insan­ları görmeyi ve din­le­meyi red­dediy­or­lar.”

Fransa toplumu yoğun bir kutu­plaş­ma yaşarken, hükümet ve rejim giderek Bona­partist özel­lik­ler kazanıy­or. Sosyal­ist Par­ti tar­ih­sel sosyal tabanını yitiy­or; buna para­lel, aşırı sağ yok­sul­laşan böl­gel­erde etk­isi­ni artırıy­or. Bu açı­dan Fran­sız sağının çizgisi, ekonomik koru­macı ve düzen karşıtı bir demago­jiyle sosyal öfke oylarını kazanan Trump’a büyük ölçüde ben­ziy­or.

İngiltere’de ise, Nigel Farage’ın içi içine sığmıy­or Trump’ın zaferi karşısın­da. Henüz sonuçlar bile bel­li olmadan Farage şöyle yazmıştı: “Görünüşe göre 2016 yılı­na iki büyük devrim damga vur­du: Don­ald Trump’ın zaferi, Brexit’ten bile büyük ola­bilir.

Her ne kadar Farage UKIP lid­er­liğin­den isti­fa ettiyse de, İngiliz müess­es niza­mı­na karşı yük­se­len Brex­it dal­gasının bol polemik yaratan tem­sil­cisi olmaya devam ediy­or. Pek çok anal­ist sis­teme, medyaya ve “aşırı merkez”in gelenek­sel par­ti­ler­ine vuru­lan darbe açısın­dan Trump’ın zaferiyle Brexit’i bir­birine ben­zetiy­or. İngiltere’nin AB’de kalmasını savu­nan cenah da, anket sonuçları konusun­da ken­di ken­disi­ni kandır­mıştı.

Brex­it kam­pa­nyası­na renk veren bu düzen ve AB karşıtı, “Sınır­larımızın kon­trolünü alalım” söyle­mi, Avru­pa çapın­da geniş yankı buluy­or artık.

Kriz her dile tercüme olacak

İtalya’daki Ren­zi hükümeti, Aralık başın­da­ki anayasa referan­du­mun­da muhteme­len hezimete uğray­a­cak; ülkede­ki bankacılık sis­te­mi de ayrı­ca iflasın eşiğinde. Mart 2017’deki Hol­lan­da genel seçim­lerinde aşırı sağın zafer kazan­ması bek­leniy­or. Almanya’da 2017’nin üçüncü çeyreğinde fed­er­al seçim­ler var, yabancı düş­manı Almanya için Alter­natif (AfD) par­tisi anketlerde yük­seliş grafiği çiziy­or. Her ne kadar CDU’nun zafer­ine karşı bir tehdit teşk­il etmese de, AfD sağ cenah­ta bir çatış­ma ceph­esi­ni açıy­or.

Bütün bu gelişmel­er, giderek derin­leşen bir krizin semp­tom­ları. Gelenek­sel iki par­tili sis­tem­ler çürüy­or ve müess­es niza­ma yöne­lik öfke hem sağ­da hem sol­da ifadesi­ni buluy­or. Ancak Avrupa’nın reformist par­ti­leri, aşırı sağa nazaran çok daha ılım­lı bir söylem kul­lanıy­or. Trump’ın zaferi, kar­maşık Avru­pa sah­nesin­de­ki bu sancıların sık­lığını artıra­bilir, olmaz denen gelişmel­er gerçek ola­bilir.

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.